کشاورزی زیستی قدیمی ترین روش کشاورزی در تاریخ جهان محسوب میشود. گفتنی است تا دوران پس از جنگ دوم جهانی، در حوزه کشاورزی از مواد شیمیایی که از نفت خام بدست می آید استفاده نمی شد. نسل های پیشین، کشاورزی را به شکل زیستی آن، و بدون استفاده از کودها و مواد شیمیایی که از […]

کشاورزی زیستی قدیمی ترین روش کشاورزی در تاریخ جهان محسوب میشود. گفتنی است تا دوران پس از جنگ دوم جهانی، در حوزه کشاورزی از مواد شیمیایی که از نفت خام بدست می آید استفاده نمی شد. نسل های پیشین، کشاورزی را به شکل زیستی آن، و بدون استفاده از کودها و مواد شیمیایی که از آنها بمنظور نابود ساختن حشرات و آفت ها استفاده میشود، انجام میدادند. در دوران جنگ دوم جهانی، بسیاری از ظرفیتهای کشاورزی و تولیدی کشورهای درگیر در معرض نابودی قرار گرفت، زیر ساختهای اساسی این کشورها تقریباً نابود شدند، و جمعیت آنها با خطر گرسنگی و کمبود مواد غذاییمواجه گردید. در این میان، رشد جمعیتی این کشورها در دوران پس از جنگ، بهمراه عامل افزایش تقاضا موجب شد بسیاری از این کشورها، از تکنولوژی های بدست آمده در دوران جنگ برای افزایش ظرفیت تولید کشاورزی خود بهره برداری کنند. برای نمونه، میتوان از نیترات آمونیوم که از آن در دوران جنگ برای تولید مواد منفجره و ساخت گلوله استفاده میشدنام برد، اما پس از پایان جنگ، از این ماده شیمیایی در ساختن کودهای شیمیایی نیترات آمونیوم استفاده شد. (نیترات آمونیوم— ترکیب شیمیایی است با فرمول NH4NO3 که در دما و فشار محیط به صورت ذرات کریستال جامد یافت می شود. از این ماده به گونه ای گسترده، به عنوان کود در کشاورزی استفاده می شود.

رشد چشمگیر فناوری های مُدرن در دوران پس از جنگ جهانی دوم، دستاوردهای فراوانی در زمینه اقتصادی برای جوامع انسانی بهمراه داشته است. اما همزمان، استفاده بی رویه از کودها و مواد شیمیایی در حوزه کشاورزی، آسیبهای زیادی نیز بر اکوسیستم و روند تعادل زیست محیطی وارد آورده است. فرآیند استفاده از کودها و سموم شیمیایی سبب آلودگی خاک شده، آب‌های زیر رمینی و آبهای روان را آلوده می کند. خوشبختانه، کشاورزی زیستی تلاش دارد با بهره برداری سیستماتیک از پیشرفتهایی که در دهه های اخیر در حوزه کشاورزی بدست آمده، از جمله تولید محصولات جدید با استفاده از روشهای کشاورزی دقیق، و بهره برداری از ماشین آلات پیشرفته سطح تولیدات خود را با کیفیت مرغوب افزایش بدهد. همزمان نوعی نگرش تازه در این حوزه به چشم میخورد. این رویکرد بر استفاده بهینه از پیشرفتهای نامبرده متمرکز شده بدون آنکه از روشهای سنتی کشاورزی پیروی کند که بر طبیعت و جوامع تاثیراتی منفی داشته است. کشاورزان زیستی (ارگانیک) به جای استفاده از کودهای شیمیایی، از روشهای سُنتی مانند تغییر الگوی کاشت، خاکورزی حفاظتی واستفاده از مصرف بهینه مواد آلی وبذرهای اصلاح شده استفاده می کنند. همچنین، یکی دیگر از شیوه های مرسومی که کشاورزان زیستی مورد استفاده قرار میدهند اتکاء بر روشهای بیولوژیکی، فرهنگی، و فیزیکی بمنظور جلوگیری از گسترش آفت ها در زمین های زیرکشت است. همزمان تلاش میشود جمعیت آندسته از حشراتی که از نظر طبیعی برای محصولات مفید هستند افزایش بیابد(مثل زبور ترکودرما). گفتنی است، ارگانیزمهای تغییر یافته ژنتیک (جی ام او) با استفاده از داده های مصنوعی (هم نهشتی) تولید میشوند، و بر همین اساس خطرات و ریسکهای ناشناخته ای را متوجه محیط خواهند کرد. استفاده از بذر، نهال و یا محصولات مقاوم شده ناشی از کاربرد موادشیمیایی در کشاورزی زیستی توصیه نمی شود.در سال ۱۹۸۵ میلادی، نخستین برآورد علمی از مزارع زیستی و سطح زیرکشت آنها در اشلی جهانی صورت گرفت. از آن پس تاکنون، سطح اراضی تحت کشت مزارع زیستی در جهان روندی تصاعدی داشته است. یکی از عوامل این روند را میتوان تقاضای روزافزون برای محصولات زیستی در جهان دانست. استرالیا، برزیل، و قاره اقیانوسیه در میان کشورهایی که اقدام به کشت زیستی نموده‌اند بیشترین میزان سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده اند. البته منطقه اقیانوسیه با ۱۲٫۱ میلیون هکتار زمین های زیر کشت که از آن بمنظور کشاورزی ارگانیک استفاده میشود در این حوزه مقام نخست را به خود اختصاص داده است. اما کشورهای آفریقایی دارای کمترین میزان سطح زیر کشت در حوزه تولید محصولات زیستی هستند.

در این میان، برخی دیگر از کارشناسان کشاورزی زیستی و مسائل مربوط به محیط زیست بر این باورند که روشهای کشاورزی زیستی را میتوان به گونه ای علمی با کشاورزی مبتنی بر فنآوری های مدرن ادغام کرد جمعیت جهان که انتظار می رود در سال ۲۰۵۰ به ۹٫۲ میلیارد نفر بالغ گردد، کشاورزان باید” تولیدات غذائی خود را برای پاسخ گوئی به نیاز ها، دو یا سه برابر نمایند. اگر ما می خواهیم جمعیت رو به رشد را به روشی منطبق بر محیط زیست تغذیه کنیم، کشاورزی نیازمند کمک دسته جمعی ما و استفاده از کلیه ابزار مناسب است. ”توسعه کشت محصولات سالم بعنوان یک ضرورت مورد توجه سازمان جهادکشاورزی استان قرار گرفته است وکشاورزان با برنامه ریزی های تحقیقی وترویجی تشویق به تولید محصولات سالم وارگانیک می شوند.در این راستا بایستی سایر متولین دخیل در در غذای سالم نظیر اداره بهداشت واستانداری نیز همت به خرج دهند که این محصولات ارگانیک با فرهنگ سازی مناسب به دست مصرف کننده برسد.به طبع استفاده از روشهای ارگانیک جهت تولید محصول سالم هزینه هایی را برای تولید کننده ایجاد می کند که بایستی بطور معقول توسط مصرف کننده پرداخت شوند.اگر قسمت عمده بیماری های رایج در جامعه را با غذای مصرفی در ارتباط بدانیم مشخص می گردد هر گونه سرمایه گذاری در این زمینه اثرات مفیدی در دراز مدت در توسعه سلامت عمومی جامعه خواهد داشت.در این راستالازم است محققان و کارشناسان کشاورزی وتغذیه جنبه های مثبت و منفی، و همچنین میزان سود و زیان هر یک از این روشهای کشاورزی را ارزیابی کنند، و با توجه به جمعیت رو به رشد جهان، راهکاریی مناسب برای برآورد کردن نیازهای غذایی مردم جهان بکار بگیرند. چالش مهم در این میان یافتن راهکاری متعادل است که هم میزان تولید مطلوب حفظ شود وهم به روند تولید محصول سالم خللی وارد نگردد.